یاداشت:

کنگان نیوز – شاید برای هر انسانی کشف تمدن های باستانی مغروق و خزائن و صندوقچه های آکنده از طلای شهرهای باستانی اعماق دریاها وکشتی های غرق شده قدیمی هیجان انگیز و جالب باشد.

کنگان نیوز – شاید برای هر انسانی کشف تمدن های باستانی مغروق و خزائن و صندوقچه های آکنده از طلای شهرهای باستانی اعماق دریاها وکشتی های غرق شده قدیمی هیجان انگیز و جالب باشد. افسانه شهر آتلانتیس شاید یکی از بارزترین نمونه های داستانی این تمدن های اسرارآمیز باشد که بخش بزرگی از تخیلات ما را در دوران کودکی تشکیل می داد. فیلم های کارتونی و سینمایی ای که صحنه هایی از جنگها و غارت های دزدان دریایی و چپاول ذخائر و مایحتاج کشتی نشینان و بازرگانان را نشان می داد جزئی از خاطرات زیبای کودکی ما بودند علی الخصوص گنج های مدفون در دریاها و برق سکه های طلا.
بشر از گذشته های دور برای تسهیل امر مبادلات و همچنین مسافرت از خاصیت سیال بودن آب استفاده برده است. اما دقیقا چه زمانی انسان دست به ساخت شناورها زده و به وسیله آن به کشف سرزمین های تازه دست زده به درستی مشخص نیست، در ادیان ابراهیمی ساخت اولین کشتی را به حضرت نوح(ع) نسبت می دهند که برای عذاب قوم عصیانگر، خداوند وعده طوفان می دهدو به حضرت نوح (ع) برای نجات از طوفان دستور ساخت کشتی می دهد و چون تابحال کسی در میان انسان ها کشتی نساخته بود خداوند جبرییل را برای آموزش ساخت کشتی مامور می کند و با راهنمایی های جبرییل اولین کشتی ساخته می شود. با این حال این کشف بزرگ خدمت بسیار ارزنده ای به جوامع انسانی کرده است انسان همواره از قایق ها و کشتی ها برای نقل کالا و انسان، جنگ، اکتشافات، تفریح و از همه مهمتر برای انتقال فرهنگ سود جسته است. مطالع سیر تحول ابزارهای دریانوردی و رشد صنعت کشتی سازی در سایه شاخه ای از علم باستان شناسی است که در اصطلاح علمی به آن باستان شناسی زیرآب گفته می شود که با عناوین مختلفی همچون باستان شناسی دریایی و باستان شناسی شناورهای باستانی (Natical Archeaology) شناخته می شود. هدف این شاخه از باستان شناسی مطالعه تخصصی بر روی بقایای فعالیت های دریایی بشر در ادوار مختلف است. تاریخچه این شاخه از علم باستان شناسی به زمان هخامنشیان برمی گردد یعنی زمانی که خشایارشا به سیلیس ماموریت داد تا گنجینه کشتی مغروق دشمن را بازیابی کند، و این نجات بخشی ها ادامه دارد تا قرن های ۱۵، ۱۶،۱۷،۱۸و۱۹ توسط غواصان آماتور از طریق حبس نفس و زنگ غواصی و شیوه های ابتدایی ادامه داشت. در سال ۱۹۴۰ میلادی با اختراع سیستم اسکویا (سیستم تنفس زیرآب ) توسط  ژاک ایو کوستو و ایمل گاگنن تحولی عظیم در دنیای علوم مرتبط با زیر آب به وجود آمد که بشر توانست آنچه که تاکنون تجربه نکرده بود تجربه کند و همزمان با این تحولات باستان شناسی زیر آب رشد کرد و از شیوه های نوین استفاده کرد. برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ کشتی وایکینگ در سواحل دانمارک کشف شد کشتی مغروق متعلق به اواخر عصر مفرغ در کاپه گالیدونیا در ترکیه و کشتی جنگی واسا متعلق به قرن ۱۷ میلادی در سوئد از زیر آب بیرون آورده شد. این اقدامات دریچه ای نو رو به باستان شناسان و غلمای تاریخ گشود و منبع تازه و بکری را در اختیار پژوهشگران قرار داد که تابه حال از دستبرهای انسانی مصون مانده اند و اطلاعات گرانبهایی از تجارت و تبادلات برون منطقه ای و اقلام تجاری و شیوه های ساخت و استفاده از کشتی ها را در اختیار پژوهشگران قرار می داد.
امروزه باستان شناسی زیر آب با مجهز شدن به فنون و ابزارآلات مربوط به کاوش در زیر آب و داشتن زمینه های مناسب که شامل پهنه های آبی در سراسر کره خاکی است مورد توجه اکثر کشورها قرار گرفته است. کشورهایی که دارای خط ساحلی هستند در سال های اخیر تلاش کرده اند با تلفیق علم باستان شناسی و فنون غواصی به کندوکاو در عمق دریاها و اقیانوس ها بپردازند.
خلیج فارس یا خلیج پارس آبراهی است که در امتداد دریای عمان و در میان ایران و شبه جزیره‌ عربستان قرار دارد. مساحت آن ۲۳۳٬۰۰۰ کیلومتر مربع است، و پس از خلیج مکزیک و خلیج هودسن سومین خلیج بزرگ جهان بشمار می‌آید. خلیج فارس از شرق از طریق تنگه هرمز و دریای عمان به اقیانوس هند و دریای سرخ راه دارد، و از غرب به دلتای‌ رودخانه‌ اروندرود، که حاصل پیوند دو رودخانهٔ دجله و فرات و پیوستن رود کارون به آن است، ختم می‌شود
خلیج فارس نامی است به جای مانده از کهن‌ترین منابع، زیرا که از سده‌های پیش از میلاد سر بر آورده‌است، و با پارس و فارس – نام سرزمین ملت ایران – گره خورده‌است.] در سالهای اخیر نام جعلی خلیج عربی نیز در برخی منابع بطور محدود بکار رفته که مخالفت ایرانیان و غیرایرانیان را برانگیخته‌است.خلیج فارس گهواره تمدن عالم یا مبدا پیرائی نوع بشر است. ساکنان باستانی این منطقه، نخستین انسان هایی بودند که روش دریانوردی را آموخته و کشتی اختراع کرده و خاور و باختر را به یکدیگر پیوند داده اند. اما دریانوردی ایرانیان در خلیج فارس، قریب پانصد سال قبل از میلاد مسیح و در دوران سلطنت داریوش اول آغاز شد. داریوش بزرگ،‌ نخستین ناوگان دریایی جهان را به وجود آورد. کشتی های او طول رودخانه سند را تا سواحل اقیانوس هند و دریای عمان و خلیج فارس پیمودند، و سپس شبه جزیره عربستان را دور زده و تا انتهای دریای سرخ و بحر احمر کنونی رسیدند. او برای نخستین بار در محل کنونی کانال سوئز فرمان کندن ترعه ای را داد و کشتی هایش از طریق همین ترعه به دریای مدیترانه راه یافتند. در کتیبه ای که در محل این کانال به دست آمده نوشته شده است: -من پارسی هستم. از پارس مصر را گشودم. من فرمان کندن این ترعه را داده ام از رودی که از مصر روان است به دریایی که از پارس آید پس این جوی کنده شد چنان که فرمان داده ام و ناوها آیند از مصر از این آبراه به پارس چنان که خواست من بود.»
داریوش در این کتیبه از خلیج فارس به نام دریایی که از پارس می آید نام برده است و این نخستین مدرک تاریخی است که درباره خلیج فارس موجود است.
دوره های تاریخی اشکانی و ساسانی نیز در کنار راه های تجاری بزرگی چون جاده خراسان بزرگ (جاده ابریشم ) خلیج فارس نیز به عنوان یکی از مهم ترین مسیر حمل اقلام تجاری به سرزمین های دور است رشد و گسترش ریشهر در دوره ساسانی، ظهور بندر سیراف و ایجاد پایگاه های تجاری در جزیره خارک در دوره ساسانی گواه بر این مدعاست. در دوره اسلامی در قرون اولیه تا قرن چهارم شاهد رشد سیراف و نجیرم دو بندر مهم تجاری هستیم که بندر سیراف امروزی تنها بخشی کوچکی از آن بندر باشکوه است و زلزله ای که در قرن چهارم اتفاق می افتد بیشتر شهر به زیر آب می برد و بخش بزرگی از میراث مدنیت اسلامی در زیر آبهای خلیج فارس غرق می شود. به گفته ابن حوقل شدت زلزله سیراف به حدی بوده که ناوگان تجاری بندر را در هم کوبیده و همه کشتی های تجاری را از بین برده و آب وارد شهر گشته و تمام عمارتهای بی بدیل ساکنین را ویران نموده است. این زلزله عظیم به مدت چند هفته ادامه داشته و منجر به سقوط این بندر تجاری بزرگ شده است و ساکنین و تجار را مجبور به ترک بندر نموده است.
همانطور که گفته شد میراث عظیمی از گذشتگان ما در زیر آبهای خلیج فارس مدفون است و تاکنون به جز چند مورد محدود تحقیقات گسترده و علمی باستان شناسی برای کشف و معرفی این میراث گرانبها صورت نگرفته است. پرداختن به باستان شناسی زیر آب در استان ما که دارای بیشترین مرز آبی خلیج فارس است می تواند پیامدهای اقتصادی  و معنوی  بسیاری نظیر جذب گردشگر فرهنگی، تقویت هویت ملی و تثبیت نام خلیج فارس و معرفی گوشه ای از تاریخ پرافتخار این بخش از کشورمان داشته باشد. امروزه با ورود صنعت و پایانه های گازی در بندر عسلویه بار دیگر منطقه سواحل جنوبی خلیج فارس وارد دوره درخشانی از تاریخ تحول خود شده است ولی اینبار نه به واسطه تجارت اقلام مصرفی بلکه به واسطه کشف معادن غنی نفت و گاز و راه اندازی پالایشگاه های عظیم که نقش تعیین کننده ای بر صنعت و اقتصاد مملکت دارند. با نگاهی گذرا به تاریخچه بندر باستانی سیراف در می یابیم که این بندر نقش خود را در قالب دیگری می تواند ایفا کند و اینبار بار چندین هزار سال تمدن را به دوش کشد به شرطی که مسولان از ارزش و پتانسیل های بالقوه صنعت و گردشگری غافل نباشند و راهی برای زیست مسالمت آمیز و تاثیر متقابل این دو صنعت مادر در قرن بیست و یک فراهم کنند./جمشید افرندید

کد خبر:1902 | تاریخ انتشار :۱۳۹۴/۱۱/۰۹ - ۷:۲۱ ق.ظ
نویسنده : ناشناس
تاریخ : ۱۹ بهمن ۱۳۹۴
ساعت : ۰۷:۴۹:۱۵

بادرایت شورای طاهری واجاره گیری ازشرکت های غواصی خصوصی باکسب مجوز ازمیراث فرهنگی شهرچهارصدهزارنفری سیراف باز دیده خواهد شد ومن الله توفیق

[پاسخ]

نویسنده : رامین ادیبی
تاریخ : ۲۷ بهمن ۱۳۹۴
ساعت : ۱۴:۲۱:۳۰

نویسنده گرامی لطفا از منابعی که برای نگارش این متن سود جسته اید هم نام ببرید ، با احترام رامین ادیبی

[پاسخ]

مدیریت سایت در پاسخ به شما :

سلام به زودی اضافه خواهد شد . اما بیشتر محتوا حاصل تحقیق خود نویسنده می باشد.

[پاسخ]


تبلیغات







تمامی حقوق این سایت محفوظ و متعلق به موسسه خبری کنگان نیوز می باشد.
طراحی و پشتیبانی سایت توسط : آبرنگ
طراحی و توسعه: گروه وردپرس پارسی